Do czego przyda Ci się znajomość Zemsty Aleksandra Fredry

Zemsta Aleksandra Fredry jest jedną z najbardziej uznanych komedii w polskiej literaturze. Wielu uczniów zadaje sobie pytanie, jak można wykorzystać tę lekturę na egzaminie. Za moment poznasz odpowiedź na to pytanie.

O czym właściwie jest Zemsta? Krótkie przypomnienie

Ten dramat opowiada historię dwóch sąsiadów, Cześnika Raptusiewicza i Rejenta Milczka. Tematem przewodnim jest ich konflikt o zamek, który dzielą między sobą. Podobnie jak w Romeo i Julii Williama Szekspira, pomiędzy członkami skonfliktowanych familii, rodzi się miłość. Klara, bratanica Cześnika, zakochana jest w Wacławie, synu Rejenta. Sytuację komplikuje chęć ojca do ożenienia młodzieńca z Podstoliną, bogatą wdową. O jej rękę stara się także ojciec Klary, Cześnik. Obydwoje nie wiedzą jednak, że majątek wdowy, wynoszący trzy folwarki, przejdzie na Klarę, kiedy ta tylko wyjdzie za mąż. W tym konflikcie pojawia się również Józef Papkin wraz ze swoją szpadą, Artemidą. Jest to najbardziej komiczna postać całego utworu. Nie przypomina on reszty szlachciców, których poznajemy w utworze. Rycerz, jak Papkin lubi się przedstawiać, podobnie do Wacława, zakochał się w Klarze. Odrzuca jego zaloty, wyznaczając mu jedno z najpopularniejszych zadań w polskiej literaturze. Rozkazuje mu ona, między innymi, przynieść sobie krokodyla.

Kiedy możesz przywołać Zemstę?

Zemsta jest utworem, który można przywołać, pisząc na wiele tematów podczas egzaminu. Najważniejsze motywy, które znajdziesz w tej komedii to:

– motyw zemsty, której próbują dokonać na sobie sąsiedzi. Nie kierują nimi żadne pobudki, poza zwyczajną niechęcią. Kiedy na końcu utworu dochodzą do porozumienia, okazuje się, że są naprawdę dobraną parą;

– motyw niezwyciężonej miłości, której na drodze do spełnienia staje faktyczny i symboliczny mur. Uczucie żywione przez zakochanych pokonuje tę barierę, tak jak zwykle ma to miejsce w literaturze;

– motyw szlachty polskiej, jednakowo krytykowanej jak i chwalonej w literaturze. Aleksander Fredro piętnuje wiele cech szlachty, szczególnie jej nieustępliwość i awanturnictwo.

Klasyka komedii polskiej w literaturze – Zemsta Aleksandra Fredry

Klasyka komedii polskiej w literaturze – “Zemsta lektura” Aleksandra Fredry

Któż nie słyszał ponadczasowych tekstów z dzieła Fredry: “Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba”, “Jeśli nie chcesz mojej zguby, krokodyla daj mi luby”. Nawet jeżeli są nam znajome, to nie każdy przypomni sobie autora tych świetnych cytatów, którym jest oczywiście hrabia Aleksander Fredro. Utwór ten utrzymany w gatunku komediowym opowiada historię konfliktu Cześnika Raptusiewicza z Rejentem Milczkiem. Cześnik stara się o rękę wdowy (po trzech mężach) Podstoliny, licząc na część jej majątku. Obydwaj szlachcice mieszkają obok siebie, lecz pałają do siebie sympatią, toteż Rejent zleca murarzom naprawę muru rozgraniczającego oba zamki, a Cześnik na tę wieść niezwłocznie nakazuje Papkinowi zubożałemu szlachcicowi na swych usługach, ich przepędzić. W międzyczasie dwójka młodych bohaterów Klara, bratanica Cześnika i Wacław, syn Rejenta wyznają sobie miłość. Cały utwór obfituje w absurdalne wydarzenia będące, wybitnym przykładem humoru sytuacyjnego, czy też postaci.

Geneza utworu

“Zemsta” powstała w 1833 roku po tym, gdy Aleksander Fredro odnalazł pewien dokument na zamku Kamieniec w Odrzykoniu, otrzymanego w posagu od żony, który zawierał historię dwóch skłóconych szlachciców, poprzednich właścicieli budowli. Zapiski mówiły o rodzie Firlejów i Skotnickich, którzy uprzykrzali życie sobie nawzajem, przenosząc swoje zatargi do sądów. Na przypływ natchnienia autor omawianego dzieła nie musiał czekać długo, historia, z jaką się zapoznał, pchnęła go do stworzenia unikalnego dzieła komediowego, które na początku różniło się od ostatecznej wersji “Zemsty”.

Ponadczasowy charakter dzieła

Sama treść i umiejscowienie akcji nie są dziś oczywiście w żadnym stopniu aktualne, lecz samo ukazanie konfliktu jako bezcelowego, będąc źródłem humorystycznych sytuacji, wyśmiewających najgorsze ludzkie zachowania jak nadmierna pycha i chciwość jest genialnym odzwierciedleniem rzeczywistości. Fredro stara się nakreślić nasze wady w krzywym zwierciadle, próbując wskazać nam, jak bardzo są one w rzeczywistości komiczne.

Obraz szlachty w Zemście

Zemsta (szkoła średnia)” Aleksandra Fredry to komedia w czterech aktach. Akcja utworu rozgrywa się na wsi w I połowie XIX wieku. Główni bohaterowie to trzej szlachcice: Cześnik, Rejent i Papkin. Osią konfliktu w “Zemście” jest spór o mur, który rozdziela dwie połowy zamku zamieszkiwane przez Cześnika i Rejenta. Rejent chce zwalony do połowy mur odbudować, Cześnik na to nie pozwala. Ten konflikt pomaga Fredrze pokazać, jacy są polscy szlachcice. Cóż, obraz szlachty nie jest bynajmniej budujący.

Charakterystyka bohaterów

Cześnik Raptusiewicz, jak sygnalizuje jego nazwisko, jest człowiekiem gwałtownym i wybuchowym. Zupełnie nie kontroluje własnych emocji, wrzeszczy z byle powodu. Chce strzelać do murarzy pracujących przy murze, wysyła służbę, by ich przegoniła, wyzywa Rejenta na pojedynek. Poza tym lubi pieniądze, z Podstoliną chce się ożenić dla jej majątku i dla własnej wygody. Rejent Milczek wcale nie jest lepszy. Nie wybucha z byle powodu, za to jest podstępny i mściwy. Chce pozwać Cześnika do sądu, manipuluje zeznaniami murarzy, by zaszkodzić sąsiadowi. Z tego samego powodu chce zmusić Wacława, swojego syna, do ożenku z Podstoliną. Nieważne są dla niego uczucia syna i jego szczęście, Wacław przecież kocha Klarę. Istotniejsze jest, by utrzeć nosa sąsiadowi. A trzeci ze szlachciców, Papkin? Pomieszkuje kątem u Cześnika i zbija bąki. Tchórz, który wszystkim chce wmówić, że jest “Lwem Północy” i że odwagi mu nie brakuje. Chwali się więc bez przerwy, ale nie idą za tym czyny. Gdy służba Cześnika rozprawia się z murarzami, bojaźliwie spogląda w ich stronę zza rogu, gdzie się schronił. Przekonany jest o własnej wyjątkowości i o tym, że wszystkie kobiety marzą o związku z nim. Nic bardziej mylnego, Klara wyśmiała przecież jego zaloty.

Czy będzie zgoda?

Szlachta polska ukazana jest w “Zemście” jako zgraja nierobów, której nie interesują żadne pożyteczne działania. Życie tych szlachciców upływa na bezustannych kłótniach, konfliktach i intrygach. Trudno raczej uwierzyć w to, że zgoda, jaka na koniec komedii zapanowała między sąsiadami, potrwa długo…